Kolejny tom studiów (starszych i najnowszych) Prof. Jacka Banaszkiewicza gromadzi artykułu poświęcone średniowiecznym rytuałom i miejscom władzy. Autor pisze o rycie otwierania bitwy, symbolice oraz zgubnej mocy włóczni-chorągwi, niosącej zagładę przeciwnikowi, także o urządzeniach słowiańskich miejsc wiecowych i posągach bóstw, stawianych przy siedzibach władców. W planie mitologicznym i ustaleń Georges`a Dumezila analizuje dar złotej ręki dla komesa Żelisława, ofiarowany temu rycerzowi przez Bolesława Krzywoustego; pokazuje również siłę rytualnego oddziaływania takich obiektów jak czapka i łóżko. Samodzielną część tworzą pozostałe rozprawy, poświęcone Bolesławowi Chrobremu i złotemu wiekowi polskiej historii, jaki wykreował Gall Anonim na użytek piastowskiej dynastii. J. Banaszkiewicz wskazuje narracyjne rozwiązania, które wpływały na pracę kronikarza, a pojawiały się też w chansons de geste. Rzecz domyka studium o cudownych narodzinach Bolesława III za wstawiennictwem św. Idziego z Saint Gilles.
Spis treści:
- Wstęp
- Miejsca władzy
- Pons mercati, gradus lignei, stepen’ i inne. Uwagi o znaku władzy i prawa słowiańskich miejsc wiecowych
- Otto z Bambergu i pontifex idolorum. O urządzeniu i obyczaju miejsca wiecowego pogańskiego Szczecina
- Dlaczego w Helfendorf Lantperht zeskoczył z konia super petram i z niej sądził biskupa Emmerama?
- Pan Rugii — Rugiewit i jego towarzysze z Gardźca: Porewit i Porenut (Saxo Gramatyk, Gesta Danorum, XIV, 39, 38–41)
- Ryty I
- Włócznia i chorągiew. O rycie otwierania bitwy w związku z cudem kampanii nakielskiej Bolesława Krzywoustego (Kadłubek, III, 14)
- Kolorowe włócznie Wizygotów Euryka (Hydatius c. 243)
- Czym była i jak została zniszczona chorągiew Świętowita (Saxo Grammaticus, Gesta Danorum, XIV, 39, 14–28)
- Ryty II
- Theatrum rituale Konrada II? Wipo o pierwszych czynach władcy (Gesta Chuonradi II imperatoris, cap. V)
- Łóżko i czapka. Kilka uwag o współczesnej rytualizacji średniowiecza
- Złota ręka komesa Żelisława (Gall, II, 25; Kadłubek, II, 24, 26)
- Król i łaźnia, Bóg i łaźnia (Gall Anonim o Bolesławie Chrobrym; Povest’ vremennych let o stworzeniu Pierwszego Człowieka)
- Rodulf, król Herulów, który grał (Paweł Diakon, Hist. Long., I, 20)
- Gall
- Giecz na Gallowej liście wielkich grodów Bolesława Chrobrego
- Królowa Elissent z eposu o Girarcie z Roussillon i żona Bolesława Chrobrego z Kroniki Galla Anonima
- „Na koronę mego cesarstwa! To, co widzę, większe jest, niż wieść niesie”. Mechanizm fabularny ‘wizyty Saby u Salomona’ w średniowiecznych realizacjach kronikarsko-epickich (Kronika salernitańska, Kronika Galla, Pèlerinage de Charlemagne, Galien Restoré)
- Książę polski Bolesław i szkocki rycerz Desiré. Dwie opowieści o potomkach zrodzonych za wstawiennictwem św. Idziego (Gall, Epylogus i ks. I, rozdz. 30–31 oraz Le lai de Désiré koniec XII w. )
ISBN 978-83-7730-384-9, format A5, oprawa miękka, s. 376, wyd. I, Kraków 2018, cena det. 42 zł
Podmiot odpowiedzialny za bezpieczeństwo produktu: Wydawnictwo Avalon, ul. Żmujdzka 6 B, 31-426 Kraków (PL), adres e-mail: redakcja@wydawnictwoavalon.pl