W niniejszej monografii zaprezentowano historię i działalność Towarzystwa św. Wincentego a Paulo na ziemiach polskich w latach 1850-1959. Powstało ono z inicjatywy bł. Fryderyka Ozanama w 1833 roku w Paryżu. Na ziemiach polskich pierwsze konferencje założono w 1848 na terenie Śląska, następnie w 1850 w Wielkopolsce oraz w 1858 w Galicji. Na terenie zaboru rosyjskiego pierwszą konferencję utworzono dopiero w 1906 roku. Szczególnie szybko konferencje rozwijały się na terenie zaboru pruskiego. Jednak w wyniku Kulturkampfu ich działalność została znacznie ograniczona. Okres międzywojenny przyniósł dalszy rozwój Towarzystwa w Polsce. W latach trzydziestych XX wieku w znaczący sposób wzrosła liczba zarówno członków jak i samych konferencji. Lata II wojny światowej uniemożliwiły normalną działalność Towarzystwa na ziemiach polskich. Poszczególni członkowie starali się włączać w działalność dobroczynną w ramach Rady Głównej Opiekuńczej. W trudnych realiach powojennych funkcjonowanie Towarzystwa było ograniczone do kilku miejscowości. W latach 1949-1956 konferencje św. Wincentego a Paulo kontynuowały posługę wśród potrzebujących jedynie na terenie Krakowa. Po przejęciu przez komunistów w 1959 roku majątku trwałego i funduszów Towarzystwo faktycznie zaprzestało swojej działalności. Konferencje przez cały czas prowadziły bardzo szeroką działalność charytatywną, oświatowo-edukacyjną i kształtującą postawy religijne, naśladując patrona św. Wincentego a Paulo. Towarzystwo św. Wincentego a Paulo na ziemiach polskich odegrało znaczącą rolę w umacnianiu tożsamości narodowej. Mimo granic zaborczych jego członkowie starali się utrzymywać łączność między sobą. Oddziały terenowe Towarzystwa miały wielu sympatyków, dobroczyńców, który wspierali działalność organizacji nie tylko modlitwą, ale także stałymi ofiarami. Konferencje współpracowały także z różnymi organizacjami, a przede wszystkim ze Stowarzyszeniem Pań Miłosierdzia, Zgromadzeniem Sióstr Miłosierdzia oraz ze Zgromadzeniem Księży Misjonarzy.
Spis treści
Wstęp 11
1. Stan badań 15
2. Plan pracy 22
Rozdział I. Idea miłosierdzia według św. Wincentego a Paulo i jej
realizacje 25
1. Bractwa miłosierdzia 25
2. Zgromadzenie Księży Misjonarzy 36
3. Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia 44
Rozdział II. Powstanie i rozwój Towarzystwa św. Wincentego a Paulo 49
1. Życie i działalność bł. Fryderyka Ozanama 49
2. Od Konferencji Historycznej do Konferencji Miłosierdzia 57
3. Rozwój Towarzystwa św. Wincentego a Paulo w świecie 63
Rozdział III. Podstawy prawne i materialne 85
1. Ustawy, regulaminy i statuty 85
2. Struktury organizacyjne 95
3. Podstawy materialne 120
Rozdział IV. Konferencje św. Wincentego a Paulo na ziemiach
polskich 161
1. Rozwój Towarzystwa św. Wincentego a Paulo w drugiej
połowie XIX i na początku XX w. 161
2. Sytuacja konferencji w okresie międzywojennym 194
3. Uwarunkowania działalności w okresie powojennym 220
Rozdział V. Członkowie Towarzystwa 237
1. Zasady przynależności do Towarzystwa 237
2. Obowiązki członków 243
3. Prawa członków 246
4. Sylwetki znaczących członków 248
Rozdział VI. Działalność Towarzystwa 271
1. Zaangażowanie na polu charytatywnym 271
2. Formy pracy oświatowo-kulturalnej 341
3. Kształtowanie postaw religijnych 388
Zakończenie 397
Ilustracje 401
Aneksy 425
Aneks 1. Wykaz konferencji należących do Rady Wyższej
Gnieźnieńsko-Poznańskiej w latach 1850–1948 427
Aneks 2. Wykaz konferencji należących do Rady Wyższej
Galicyjskiej (Krakowskiej) w latach 1858–1959 435
Aneks 3. Wykaz konferencji należących do Rady Wyższej
Warszawskiej w latach 1906–1939 438
Aneks 4. Wskazówki, które Rada Generalna dołącza do dyplomów
agregacyjnych dla Konferencyj 442
Aneks 5. Struktura społeczna Rady Wyższej Galicyjskiej w latach
1878–1898 445
Aneks 6. Struktura społeczna Rady Wyższej Gnieźnieńsko-
Poznańskiej w 1933 r. 447
Aneks 7. Struktura społeczna Rady Centralnej Lwowskiej
w latach 1924–1938 448
Aneks 8. Struktura społeczna Rady Centralnej w Poznaniu
w 1936 r. 450
Aneks 9. Struktura społeczna zarządów konferencji
św. Wincentego a Paulo w zaborze austriackim w roku 1878 451
Aneks 10. Struktura społeczna zarządów konferencji
św. Wincentego a Paulo w zaborze austriackim w 1898 r. 453
Aneks 11. Wykaz członków zarządów konferencji
św. Wincentego a Paulo we Lwowie w latach 1914–1934 457
Aneks 12. Katalog Biblioteki Towarzystwa Świętego Wincentego
a Paulo w Poznaniu (wybór) 461
Aneks 13. Statut Towarzystwa Św. Wincentego a Paulo
w Warszawie [1922] 471
Aneks 14. Statut Wileńskiego Towarzystwa Męskiego
Św. Wincentego a Paulo [1923] 474
Aneks 15. Statut Towarzystw Męskich św. Wincentego a Paulo
w Archidiecezjach Gnieźnieńskiej i Poznańskiej [1932] 478
Aneks 16. Statut Towarzystwa św. Wincentego a Paulo Diecezji
Pińskiej [1931] 482
Aneks 17. Statut Towarzystw Męskich św. Wincentego a Paulo
w diecezji chełmińskiej [1932] 487
Aneks 18. Statut Towarzystwa św. Wincentego a Paulo
w archidiecezji krakowskiej [1932] 491
Aneks 19. Statut Towarzystwa św. Wincentego a Paulo diecezji
włocławskiej [1932] 495
Aneks 20. Statut Towarzystwa św. Wincentego a Paulo
w Prowincji Kościelnej Wileńskiej w archidiecezji wileńskiej [1933] 499
Aneks 21. Statut Towarzystwa św. Wincentego a Paulo
w Prowincji Kościelnej Warszawskiej w Diecezji Łódzkiej [1933] 504
Aneks 22. Statut Towarzystwa św. Wincentego a Paulo
w Tarnowie [1933] 509
Aneks 23. Statut Towarzystwa św. Wincentego a Paulo [1949] 517
Aneks 24. Jak zakładać Konferencje i jak nimi kierować 523
Aneks 25. Memoriał o położeniu Towarzystwa św. Wincentego
a Paulo w Polsce 529
Bibliografia 533
Wykaz ilustracji 567
Wykaz tabel 573
Wykaz wykresów 577
Indeks nazwisk 581
Indeks nazw geograficznych 591
Summary 599
Resumé 603
ISBN 978-83-7730-676-5, format B5, oprawa miękka ze skrzydełkami, s. 608, wyd. I, Kraków 2024
https://doi.org/10.55288/9788377306765
Podmiot odpowiedzialny za bezpieczeństwo produktu: Wydawnictwo Avalon, ul. Żmujdzka 6 B, 31-426 Kraków (PL), adres e-mail: redakcja@wydawnictwoavalon.pl