Książka, którą oddajemy w ręce Czytelników, to naukowa podróż w poszukiwaniui zidentyfikowaniu miejsca położonego w pobliżu Konstantynopola, w którym Rusowie – stosownie do tekstów traktatów bizantyńsko-ruskich z X stulecia – mieli prawo przebywać. To także próba odpowiedzi na pytanie: kim byli ci Rusowie i jak się tam znaleźli ci bizantyńscy Wikingowie?
Jednak to nie jedyny walor tej pozycji wydawniczej. Jest to także opowieść o trudnościach badań historycznych i o niejednoznaczności otrzymywanych rezultatów. To rodzaj wyznania naukowego ignoramus, wynikającego z trudności badań zebranego materiału i jego interpretacji. Takie podejście autorów
wydaje się o wiele cenniejsze, aniżeli wielokrotnie powtarzane: „wiemy z pewnością, że…”.
Inspiracja autorów nierozwiązanymi problemami historycznymi pozwoliła prezentowanej książce stać się nie tylko ważnym etapem rozwoju naukowej dyskusji poświęconej kontaktom pomiędzy Bizancjum i Europą Wschodnią, ale także zapewne pozwoli stać się swoistym bestsellerem, „historyczną powieścią
detektywistyczną”, łatwym w odbiorze oraz zdolnym do rozbudzenia myśli badawczej i zainteresowań Czytelnika.
Z tekstu Aleksandra Musina pt. Rusowie w Konstantynopolu,
Konstantynopol na Rusi: wyzwania i odpowiedzi, zamieszczonego w książce
Spis treści
Aleksander Musin: Rusowie w Konstantynopolu, Konstantynopol na
Rusi: wyzwania i odpowiedzi 9
Wstęp 45
1. Kontakty pomiędzy społecznościami Europy Wschodniej
i Skandynawii z Bizancjum – tło historyczne 65
2. Problem lokalizacji miejsca kwaterowania Rusów „u św. Mamy”
w Konstantynopolu 97
2.1. Wskazówki topograficzne dotyczące położenia miejsca
kwaterowania Rusów 97
2.2. Św. Mamas i jego kult 102
2.3. Obiekty pw. św. Mamasa w Konstantynopolu oraz w jego okolicy
i poglądy na temat ich lokalizacji 107
2.4. Dotychczasowe koncepcje lokalizacji miejsca kwaterowania
Rusów w Konstantynopolu 118
3. Wyznaczniki materialne kontaktów pomiędzy Bizancjum
a społecznościami Europy Wschodniej i Skandynawii 125
3.1. Bizantyńskie elementy kulturowe występujące w Europie
Wschodniej i w Skandynawii 126
3.2. Ślady materialne obecności przybyszów z północy
w Konstantynopolu oraz w Cesarstwie Bizantyńskim 161
4. Ewidencja obiektów kultu św. Mamasa w Konstantynopolu na
podstawie analizy źródeł pisanych 165
4.1. Dzielnica św. Mamasa (τά μέρη τοῦ ἁγίου Μάμαντος) 168
4.2. Klasztor św. Mamasa przy bramie Ksylokerkos (μονή τοῦ ἁγίου
Μάμαντος) 194
4.3. Kościół (i klasztor?) pod wezwaniem św. Mamasa w ‘ta Dareiou’
(τὰ Δαρείου) 242
5. Ewidencja miejsc i obiektów kultu św. Mamasa
w Konstantynopolu na podstawie analizy źródeł
onomastycznych i materialnych 255
6. Miejsce kultu św. Eliasza a obecność Rusów
w Konstantynopolu 263
7. Koncepcje lokalizacji miejsca kwaterowania Rusów
w Konstantynopolu 275
7.1. Perspektywa źródeł pisanych 276
7.2. Perspektywa świadectw materialnych i onomastycznych 284
7.3. Perspektywa elementów bizantyńskiej kultury materialnej
występujących na Rusi 298
Wnioski 311
Bibliografia 325
Skróty 325
Źródła 326
Literatura 334
Publikacje internetowe 374
Słowniki i encyklopedie 374
ISBN 978-83-7730-625-3, format B5, oprawa twarda, s. 448, wyd. I, Kraków 2023
Podmiot odpowiedzialny za bezpieczeństwo produktu: Wydawnictwo Avalon, ul. Żmujdzka 6 B, 31-426 Kraków (PL), adres e-mail: redakcja@wydawnictwoavalon.pl