Synod Zamojski 1720 roku na trwałe wpisał się w kulturowe dziedzictwo Rzeczypospolitej, obejmując dwa wielkie nurty chrześcijaństwa wschodniego i zachodniego, które na jej terenach stworzyły oryginalną syntezę. Siła oddziaływania tego, zwołanego przed trzystu laty, Synodu Kościoła greckokatolickiego, przenikała dalsze jego dzieje na ziemiach polskich, ukraińskich i białoruskich. Synod Zamojski stał się kolejny raz przedmiotem badań historyków, filologów, teologów, prawników i kulturoznawców z trzech krajów, którzy zechcieli podzielić się z nami swoją naukową refleksją. Dzięki nim powstał bogaty zbiór 20 artykułów, będących naukowymi komentarzami dzieła Synodu Zamojskiego, które pozwolą współczesnemu Czytelnikowi lepiej zrozumieć i ocenić to wydarzenie sprzed trzech stuleci. Mamy nadzieję, że na kartach tej książki znajdzie on odpowiedzi na pytania: czym jest dziedzictwo Synodu Zamojskiego, jakie przyniósł wyzwania i jakie otwiera perspektywy na przyszłość. Niniejsza książka jest kontynuacją publikacji Statuty Synodu Zamojskiego 1720 roku. Nowe tłumaczenie z komentarzami (Wydawnictwo Avalon, Kraków 2020).
Spis treści:
Zamiast wstępu
Przemysław Nowakowski CM
Homilia wygłoszona podczas Mszy Świętej z okazji 300-lecia Synodu Zamojskiego……..15
Wprowadzenie…………………………………………………………………………………………………….. 21
Od Unii do Synodu
Олексій Браславець
Київська Митрополія – колиска візантійського обряду на землях Східної
Європи………………………………………………………………………………………………………………. 31
Teresa Chynczewska-Hennel
Troska o Unię Brzeską w Rzeczypospolitej XVII wieku w relacjach nuncjuszy
Stolicy Apostolskiej………………………………………………………………………………………………43
Jan Stradomski
Polsko-ruska polemika religijna w I Rzeczypospolitej a Synod Zamojski………………….. 51
Marzanna Kuczyńska
Kazania Hipacego Pocieja w przekładzie Leona Kiszki……………………………………………65
Czas Synodu
Jacek Feduszka
Zamość gospodarzem Synodu Zamojskiego z 1720 roku…………………………………………..79
Дзяніс Лісейчыкаў
Удзельнікі Замойскага сабору з Вялікага Княства Літоўскага……………………………..95
Marek Grzelak
Nowe wydanie dokumentów Synodu Zamojskiego. Osobliwości tekstu oryginalnego
i przekładu………………………………………………………………………………………………………….111
Ihor Skoczylas
Najnowsze odkrycia historyków lwowskich w badaniach nad Synodem Zamojskim…. 119
Synod i Liturgia
Aleksander Naumow
Drukowane służebniki unickie z XVII wieku………………………………………………………..133
Janusz Mieczkowski
Wprowadzenie trydenckiej reformy liturgicznej inspiracją dla Synodu
Zamojskiego………………………………………………………………………………………………………149
Василь Рудейко
Літургійна традиція Української Греко-Католицької Церкви з огляду на
постанови Замойського синоду 1720: спроба контекстуалізації…………………………. 167
Przemysław Nowakowski CM
Synod Zamojski i problem latynizacji liturgii bizantyjsko-słowiańskiej w Kościele
greckokatolickim……………………………………………………………………………………………….. 181
Realizacja Reform
Роман Островський
Проблема виховання і формації греко-католицького духовенства після
Замойського синоду………………………………………………………………………………………….195
Alicja Zofia Nowak
Formacyjne instrukcje dla kandydatów do stanu duchownego (lista zaleceń
i przeciwwskazań) na materiale prac przygotowanych z udziałem Leona Kiszki……….219
Stanisław Nabywaniec
Od Synodu Zamojskiego 1720 do Synodu Przemyskiego 1740 roku. Recepcja
Synodu Zamojskiego w eparchii przemyskiej………………………………………………………..237
Łukasz Marzec
Sześćdziesiąt lat po Synodzie Zamojskim: Andrzeja Zamoyskiego próba
kodyfikacji praw Rzeczypospolitej………………………………………………………………………259
Wyzwania i Perspektywy Badawcze
Сяргей Верамееў
Феномен Замойскага сабору 1720 г.: гістарыяграфічныя кантраверсіі………………..269
Mykhailo Zhurba
Polityczno-społeczny kontekst badań Synodu Zamojskiego…………………………………….285
Leszek Adamowicz
Znaczenie Synodu Zamojskiego dla prawa kanonicznego katolickich Kościołów
wschodnich………………………………………………………………………………………………………..303
Архім. Сяргей (Гаек), МІС
Беларуская Грэка-Каталіцкая Царква – 300 год пасля Замойскага сінода…………..309
BIBLIOGRAFIA Dziedzictwa Synodu Zamojskiego I…………………………………………… 321
БІБЛІОГРАФІЯ спадщини Замойського синоду II……………………………………………..328
Indeks………………………………………………………………………………………………………………..333
ISBN 978-83-7730-453-2, format B5, oprawa twarda, s. 352, wyd. I, Kraków 2021
Podmiot odpowiedzialny za bezpieczeństwo produktu: Wydawnictwo Avalon, ul. Żmujdzka 6 B, 31-426 Kraków (PL), adres e-mail: redakcja@wydawnictwoavalon.pl